HUZURSUZ ÖLÜLER

HUZURSUZ ÖLÜLER (Muertos İncomodos)   muhteşem kurgusuyla okuyanların belleğini ve zekasını bileyen , kışkırtıcı ve sürükleyici bir polisiye olduğu kadar yirmi birinci yüzyılda yaşanmış ve yazılmış bir Dante Kitabı  adeta.   Meksika yakın tarihini  okuyucuya hiç yormadan ironik yolla aktaran bir belgesel  roman.

İki yazarı olan Huzursuz Ölüler’in son derece doğal günlük konuşmalardan oluşan akıcı ve  ironik dilinin, çevirmeninin özenli  çalışmaları  sonucu Türkçeye  kazandırılmış olduğu, hemen ilk sayfalardan anlaşılıyor. Hem kovaladığım öyküsüyle, hem de kapsamındaki  yaşanmış tarihsel gerçeklikleriyle sürekli olarak merakımı kamçılayıp araştırmaya yönlendiren  HUZURSUZ ÖLÜLER kitabını yayınlayan “Agora Kitaplığındaki” dostlara teşekkür ederim.

Okumaya başlayınca pek alışık olmadığım İspanyolca isimleri bir kere kavradıktan sonra, elimden kitabı bırakamadım. Kitabın yazılma öyküsü de son derece ilginç, yazarları da:

Meksika’nın en  tanınmış polisiye  yazarı Paco Ignacio Tabio II, bir Pazar günü kapısını ülkenin en tanınmış gerillasından mesaj getiren kuryeye  açıyor.

Kurye   ona üzerinde  adı ve “Sadece gözlerin için ” sözcüklerini yazan zarfı  uzatıyor. 

Eski felsefe öğretmeni ve o sıralarda  Chipas’ın güney eyaletlerindeki silahlı Zapatista gruplarını eğiten Subcomandate  Igsurgente Marcos, birlikte bir roman yazmayı teklif ediyor ünlü yazar TaiboII’ye.

                                                   “Sadece gözlerin için”

Uzun zamandır Marcos’un ve Zapatistaların hayranı olan Taibo  kuryeye yanıt vermek için sessizce ona kadar sayarken   “saçmalık bu”  diye geçiriyor içinden.

Sonra birden  “Sen ne zaman  çılgın bir şeyden kaçındın ki Paco ? ” diye soruyor kendine.

Bir hafta sonra  Marcos’un (Muertos Incomodos) HUZURSUZ  ÖLÜLER’ inin  ilk bölümü ulusal Meksika gazetesi La Jurdana’da yayınlanıyor.

 Taibo tarafından yazılan ikinci bölüm de ertesi hafta yayınlanıyor. Bu öykünün kaynağı olan

20 Aralık 2004 pazartesi tarihli The Guardian Gazetesi :

“Subcomandate Marcos Kalemini Yeniden Zapatista Mücadelesine Döndürdü”

başlıklı makalesinde Marcos tarafından yazılan üçüncü bölümün de bir gün önce La Jurdana’da  yayınlandığını bildiriyor.

  Tek bölümlerini Marcos’un çift bölümlerini de Taibo’nun yazmasıyla 2005 yılında tamamlanıyor bu güzel roman. Ve özenli çevirisiyle bir yıldan bile az zamanda burada. Güzel olduğu kadar Meksika baharatları gibi yakıcı bir kitap “Huzursuz Ölüler”. Buraya kadar romanın doğuş öyküsünü anlatmaya çalıştım.

Şimdi  de yazarlardan diğeri; efsanevi Marcos’la ilgili bir şeyler aktarmak istiyorum:

Subcomandante Insurgente Marcos -son zamanlarda Delegado Zero diyor- kendisini Zapatista Ulusal Özgürlük Ordusunun (EZLN) sözcüsü olarak tanımlıyor ama o kadar ünlü bir kişi ki çoğunluk onu  EZLN' nin liderlerinden biri olarak kabul ediyor.

Bakınız Marcos kendi sözcükleriyle kendini nasıl tanımlıyor:

“Marcos; San Francisco'daki bir adam, Güney Afrika'daki bir siyah, Avrupa'daki bir Asyalı, San Ysidro'daki bir Chicano, İspanya'da bir anarşist, İsrail'de bir Filistinli, San Cristobal sokaklarındaki bir Maya yerlisi, Neza'daki bir çete üyesi, hararetli bir ulusal üniversiteli, Nazi Almanya’sında bir Yahudi, Savunma Bakanlığında bir ombudsman, soğuk savaş sonrası çağda bir komünist, galerisi ve portfolyası olmayan bir sanatçı......Bosna'daki bir direnişçi, Meksika'nın herhangi bir şehrinin kıyısındaki yalnız ev kadını, CTM'deki bir grevci,  gazetelerin son sayfalarına dolgu türünden hikayeler yazan bir muhabir,  gece saat 10’dan sonra metrodaki tek kadın, topraksız köylü, işsiz işçi...mutsuz öğrenci ,serbest pazar ekonomisiyle kuşatılmış   muhalif, kitabı ve okuyucusu olmayan bir yazar,ve pek tabii ki Güneydoğu Meksika dağlarındaki bir Zapatista'dır. Marcos bir insandır yer yüzündeki öylece herhangi bir insan.

Marcos sömürülen, dışlanan ve zulmedilen, direnen ve "Yeter" diyenlerin hepsidir.”

Kişiye özel: Yukarıdaki haberi  okurken neden bilmiyorum “Kişiye özel” anlamına gelen  “For your eyes only” sözcüklerini olduğu gibi çevirdim. Sadece sözcüklerin düz anlamıyla idolüme seslenebilmek istedim. İlk bölümü de ben çoktan yazdım. Diledim ki  o da en az Paco kadar cesur olsun. Sadece  gözlerin için... 

 Hatice Emel Dinseven

TÜM YAZILARI
Dr. Hatice Emel DİNSEVEN
_______________________________________________