AlsahBlog

Okula başörtüsüyle gelen iki öğretmenin adil yargılanmadığına hükmeden AİHM kararı aynı davada türban konusunda alınan kararı da ortaya çıktardı: İşten çıkarılmalar din ve vicdan özgürlüğünü ihlal etmiyor

ANKARA - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türkiye aleyhine  aldığı bir "adil yargılama ihlali" kararı, mahkemenin 3 Nisan 2007'de Türkiye lehine yeni bir türban kararı aldığını ortaya çıkardı. Türbanla derse girdikleri için 2001 yılında görevden alınan ve Türkiye'deki idari yargı süreci aleyhlerine sonuçlanan İmam Hatip lisesi öğretmenleri Fatma Karaduman ve Sevil Tandoğan'ın başvurusunu "din ve vicdan özgürlüğü hakkı"nın ihlali yönünden reddeden AİHM, Danıştay Başsavcılığı'nın tebliğnameyi davacıya ulaştırmadığı gerekçesiyle ise Türkiye'yi "adil yargılama hakkı" bakımından haksız buldu. Mahkeme, davacıların tazminat talebini ise reddetti.

Fatma Karaduman ve Sevil Tandoğan adlı iki imam hatip lisesi öğretmeni türbanla derslere girdikleri için 14 Şubat 2001'de Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından görevden alınmış, Danıştay'da açtıkları davalar aleyhlerine sonuçlanınca da konuyu AİHM'e taşımışlardı.

Adil yargılama hakkı ihlal edildi

AİHM, Karaduman ve Tandoğan'ın davasını sonuçlandırırken Türkiye'nin "adil yargılama" hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Ancak davacıların tazminat talebi taleplerini geri çevirdi. AİHM'in ihlal kararının "Başsavcı tebliğnamesinin davacıya ulaştırılmaması" nedeniyle çıktığı belirtilirken, Türk yargısının bu eksiği nedeniyle çok sayıda davada benzer kararlar çıktığı öğrenildi. Dışişleri Bakanlığı'nın bu konudaki uyarısının ardından Yargıtay ve Danıştay'ın son dönemlerde tebliğname konusunda daha dikkatli davrandığı, bu düzelme nedeniyle de AİHM'in tazminata hükmetmediği vurgulandı.

Din ve vicdan özgürlüğü ihlali yok

AİHM'in dün açıklanan kararındaki "dava süreci" başlıklı bölümde ise daha ilginç bir ayrıntı öne çıktı. Buna göre, AİHM, 3 Nisan 2007'deki kararında Karaduman ve Tandoğan'ın başvurusunu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "düşünce, vicdan ve din özgürlüğü" başlıklı 9. maddesinin ihlali açısından reddetti. Kısmi kabul kararı alan mahkeme, yargılamanın "adil yargılama" başlıklı 6. madde doğrultusunda yapılmasını kararlaştırdı.

Şahin davası içtihat oldu

Kabul edilebilirlik aşamasında reddedildiği için Türkiye'de gündeme gelmeyen Karaduman ve Tandoğan davasının başka bir özelliği de AİHM'in daha önceki türban davası kararlarına atıfta bulunulması oldu. Mahkeme, türbanlı olduğu için üniversiteye gidemeyen ve konuyu AİHM'e taşıyan ilk isim olan Tıp Fakültesi öğrencisi Leyla Şahin'in açtığı davada, yasağın iç hukuk sisteminin bir parçası olduğunu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin vicdan ve din özgürlüğü maddesinin ihlali olmadığını karara bağlamıştı.